NEREDE O ESKİ BAYRAMLAR

Bayram deyince; çocukluğum gelir aklıma. Bugünlerde çocukluğumda ki tadı bulamasak da örf adet gelenek ve göreneklerimiz ölçüsünde kutladığımız anıları unutmak mümkün mü? Kocaman kalabalık ailem Dedem, Büyük Annem, Amcam, Halam, Kuzenlerle birlikte mütevazı fakat mutlu neşeli geniş ailemle hasret gidererek birlik beraberlik içinde olduğumuz bayramlar. Sanrım çocukken daha güzeldi bayramlar. Yok yok biz büyüdük bayramlar tatlı düş olarak geride kaldı.

 

                Bayramlarda Sabah erken büyükler köyümüz İncemeydan’dan ilçemiz Erfelek’te camiye giderler. Bayram namazı sonrası eve döndüklerinde büyüklerin elleri öpülür, bayram harçlıklarımız alınır, topluca bayram sofrasına geçilir yemekler yenir. Bayrama özgü nokullar, tatlılar bayram yemeklerimizi. Büyük annemizin önderliğinde annem ve yengem hazırlardı. Daha sonra emsallerimizle toplanıp komşuları Bayramlaşmaya giderdik. Aile bütçesi uygun düşmüşse o bayramda ailemizin aldığı bayramlık giysilerimiz de olmuşsa mutluluğumuz tavan yapardı. “Hey gidi günler hey, nerede o eski bayramlar” demek geçiyor içimden…

 

                Bayramlar için ne deniliyor? “Bayramlar küslerin barıştığı, sevginin, paylaşmanın, hoş görünün temellendiği gelenekselleşen günlerdir.” Yine bayramlar toplumların kutsal günüdür. Ne yazık ki günümüzde insanları sarıp sarmalayan sorunlar, bayram sevincini kedere, neşeyi acılara dönüştürmekte… Yıllardır ülkemde yapılan ayrımcılık, insana özgü yaşama sevincine, özgür olma, özgür düşünme melekesine, inancı da inançsızlığa da sorgulama isteğine, adalet arayışlarına devlet gücü kullanılarak ket vurulduğu dönemlerden geçiyoruz.

 

                Şimdi gelelim günümüz bayramlarına; ilerleyen teknoloji ve değişen toplum yapısıyla geleneksel bayram kültürü de farklı bir boyut kazandı. Eski den bayramdı, şimdi tatil.  Eskiden bayram gelmeden hazırlıklar başlar, günler öncesi temizlikler yapılır, herkes evde misafir beklerdi. Mahalle bakkalından bütçeye göre(Çikolata, Şeker, Lokum) alınırdı. Kolanya şişeleri doldurulurdu. Büyük küçük herkes yeni kıyafet giymeye çalışılırdı. Şimdi ise bayram sıradan bir gün bekler gibi karşılanıyor veya tatil olarak değerlendiriliyor.

 

                Kaybedilen yakınlarda unutulmaz, arife günü mezarlar ziyaret edilir, dualar okunur, etrafı temizlenip dikilen çiçekler sulanırdı. Ziyaret edilemeyen yakınlar kartpostal gönderilerek kutlanırdı. Özellikle arife gününde banyo yaptırılırdı. (şimdi ki gibi duş alma şansımız olmadığı için) Bayramlıklar közlü ütüyle ütülenir, ayakkabılar silinip boyanırdı. Eski bayramlara dair ortak hisler, yaşam alışkanlıklar, gelişen teknolojiyle birlikte değişen insanların, elektronik ortamda yüz yüze sıcaklıktan uzaklaştığı ortak düşünce…

 

                Sonlarken; “Unuttuklarınızı anımsayın, kaybettiklerinizi arayın, özlediklerinizi bulunuz, kırdıklarınızdan af dileyin, kırıldıysanız af edin, seviyorsanız söyleyiniz, neden mi? Çünkü bayram… Hepinize mutlu bayramlar…