SARI YELEKLİLER

Bir rivayete göre Fransa, Britanya bölgesinden Jakline Mauraud adlı kadın 18 Ekimde Fransa başbakanı Macron’a ‘Söyle nereye gidiyoruz? Bizden aldığınız paralarla ne yapıyorsunuz?’ Diye seslenip zamları eleştirdikten sonra ‘Yeter Artık’ diye bitiren bir video mesajı yayımladı. Kısa sürede 6 Milyon 100 bin kişinin izlediği video bir ateşleme etkisi yaptı. Diğeri ise 17 Kasım’da ‘’Fransa!yı bloke edelim’’ diye ilk eylem çağrısı yapan 33 yaşındaki kamyon sürücüsü Eric Drouet oldu. Bu kişiler birden televizyon yıldızlarına dönüşürken, Fransızlar hızla sosyal medyada örgütlenmeye başladı. Geçtiğimiz hafta yaşananlar bir Avrupa ülkesinden çok orta Doğu ülkesine dönüştü.

 

Bu protestolarda dikkat çeken ‘’Sarı Yelek’’ neden sorusunu akıllara getiriyor. Nedeni basit ; sarı yelek taşımak suç değil, aksine her araçta bulundurulması  zorunlu. Kaza yada arıza durumlarında reflektör görevi yapıyor . bu bağlamda da bir nevi ‘’Dikkat İsyan’’ demek. Acil durumla bağlantılı olması nedeniyle hem simgesel, hem de bulunması kolay. İsyan başlatanlar da akaryakıt zammına öfkelenen araba sahipleri. Eylemciler katlayıp cep yada çantalarına koyarak eylem alanına gidiyorlar. Fransa’da sendika ve partiler disiplinli gösteri ve yürüyüş deneyimi güçlü olmasına rağmen, sarı yelekliler eylemlerinde yol kapatma ve barikat kurma var.

 

Sosyal medya da spontane bir şekilde başlayan ancak Fransa sokaklarına taşan protestocular akar yakıt artışı tepki olarak başlamışsa da; protestoların hayat pahalılığı, vergi artışı ve devlet yardımlarının kısıtlanmasına yönelik Fransız toplumundaki genel öfkeyi yansıtmakta. Macron hükümetinin geçtiğimiz aylarda kemer sıkma adına aldığı iş hukuku reformu, emeklilik yardımı kısıtlaması ve varlık vergisinin kaldırılması gibi ekonomik ve sosyal kararlar toplumda vergi adaletsizliği ve sosyal adaletsizlik duygusunun artmasına neden olmuştur.

 

Fransa hükümetinin, hafta sonu düzenlenen Sarı Yelek protestoları için ülke çapında 89 bin polisi harekete geçirmesi, Fransız polisinin MAntes-la-jolie kentinden 700 lise öğrencisini ‘’kursuna dizilecek esirler’’ gibi elleri havada diz çöktürme gözaltları büyük  tepki çekti. Fransa’da başlayan ‘’Sarı Yelek’’ protestoları Belçika’ya da sıçradı. Sosyal medyadan yapılan çağrılar üzerine; Brüksel’de akaryakıt zamları ve hükümetin ekonomik politikalarına karşı başlayan eylemler AB Komisyonu ve AB konsey binası önüne de sıçradı. Polis araçları yakıldı. Polislerle çatışma yaşanıp yangın yerine döndü.

 

‘’ The Guardian’’a konuşan Sarı Yelekli 70 yaşındaki ‘Dan Lodi ‘’ 1968 mayısında üç hafta boyunca Polis barikatlarındaydım. O zaman 20 yaşındaydım, şimdi 70 yaşında bir Sarı Yelekliyim. Fransa da 1789’dan beri devrimleri yaşıyoruz Kraldan kurtulduk ama hala mücadele ediyoruz çünkü halen zenginler iktidarda ve eşitsizlik sürüyor.’’

 

Fransa Başbakanı Edouard Philippe 4 aralık günü düzenlediği basın toplantısında Sarı Yeleklilerin protesto ettiği akaryakıta ve elektriğe getirilen ek vergilerin altı ay süreyle askıya alındığını duyurmuştu. Cumhuriyet rejimlerinde halkın istediklerine duyarlı olmak sistemin özüdür. Ülkede ilk defa lidersiz ve sendikasız bir eylemdir Sarı Yelek Protestoları verilen rakamlara göre halkın yüzde 76’sı eyleme destek veriyor. Domino etkisi gibi Avrupa Ülkeleri nede sıçramaya başladı.